Χρίστος Λαουδιάς: Τι είναι αυτό που ωθεί ένα φοιτητή στο διδακτορικό δρόμο?

"Θεωρώ τον εαυτό μου ερευνητή, ως το άτομο δηλαδή που αναζητά κάποια πρόκληση με την έννοια του ανοικτού ή/και άλυτου θέματος σε οποιαδήποτε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας και δουλεύει με συστηματικό τρόπο και στοχευμένη μεθοδολογία για την επίλυσή του".

"Αυτό που αποκόμισα από τις σπουδές μου στην Ελλάδα, πέρα από το υψηλό επίπεδο των γνώσεων που προσφέρουν παρά τα όποια λειτουργικά προβλήματα, ήταν η ορθή μεθοδολογία για την αντιμετώπιση και επίλυση όλων των θεμάτων, όχι μόνο των ερευνητικών, η οποία βασίζεται στα εξής: ανάλυση και κατανόηση του προβλήματος, αναζήτηση λύσεων/προτάσεων που έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία για το ίδιο ή παρόμοιο θέμα, η προσαρμογή και βελτίωση αυτών των λύσεων στις ιδιαιτερότητες του τρέχοντος προβλήματος και τέλος η ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων αν αυτό υπαγορεύεται από τις συνθήκες".

"Αυτό που προσπαθώ να αναπτύξω και να βελτιώσω κατά τη διάρκεια των διδακτορικών σπουδών μου είναι η συνεργασία με άλλους ερευνητές και καταξιωμένους ακαδημαϊκούς για την από κοινού επίλυση ερευνητικών θεμάτων ή προκλήσεων, τα οποία δεν εμπίπτουν αποκλειστικά στο αντικείμενο του διδακτορικού μου". 

"Στο μεταπτυχιακό δρόμο σε ωθεί η δίψα που είχες για να εξειδικεύσεις τις γνώσεις που αποκτάς κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών και – κακά τα ψέματα – το να αποκτήσω ένα επιπλέον προσόν για τη μελλοντική επαγγελματική μου αποκατάσταση".

"Το διδακτορικό το αντιμετωπίζω ως επάγγελμα, το οποίο μου προσφέρει τη δυνατότητα να εκπονώ έρευνα σε ένα αντικείμενο που με ενδιαφέρει. Αυτό που με κρατάει αφοσιωμένο στην πορεία που έχω επιλέξει, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του διδακτορικού, είναι η αναγνώριση,  τα  σχόλια που λαμβάνω από διάφορους ειδικούς πάνω στο αντικείμενο κατά τη διάρκεια διεθνών συνεδριών στα οποία παρουσιάζω τα αποτελέσματα της δουλειάς μου, καθώς και οι διεθνείς συνεργασίες που έχω ξεκινήσει με άλλους επιστήμονες και ερευνητικές ομάδες του εξωτερικού".

Ο Χρίστος Λαουδιάς σε πρώτο ενικό πρόσωπο:

Γεννήθηκα στις 16/4/1980 στην Αθήνα και οι γονείς μου είναι κύπριοι πρόσφυγες της τουρκικής εισβολής. Ο πατέρας μου Γιάννης κατάγεται από τη Μόρφου και η μητέρα μου Αγνή από την Κερύνεια. Ο αδερφός μου Κώστας είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου Πατρών με εξειδίκευση το σχεδιασμό αναλογικών κυκλωμάτων. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου, από 6 περίπου ετών, το πέρασα στην Τρίπολη της Αρκαδίας μέχρι να μετακομίσω στην Πάτρα με την έναρξη των σπουδών μου.

Από το γυμνάσιο είχα κλίση προς τις θετικές επιστήμες και μου άρεσαν ιδιαίτερα τα μαθηματικά και η φυσική, ενώ λιγότερο η χημεία. Στον ελεύθερο χρόνο μου ασχολούμουν με τους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές (Η/Υ), αλλά όχι σε υπερβολικό βαθμό. Τελειώνοντας το Λύκειο το 1998, κατάφερα να περάσω μέσα από τη διαδικασία των Πανελλήνιων εξετάσεων στη σχολή της πρώτης μου επιλογής που είναι το Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής της Πολυτεχνικής Σχολής του Παν. Πατρών. Αποφοίτησα το 2003 και συνέχισα κατευθείαν τις μεταπτυχιακές μου σπουδές πάνω στο σχεδιασμό ολοκληρωμένων συστημάτων υλικού και λογισμικού.

Αποφοίτησα το 2005 και εκείνη την περίοδο δεν σκεφτόμουν να συνεχίσω τις σπουδές μου στο διδακτορικό επίπεδο, κυρίως λόγω της υποχρηματοδότησης (ήδη από εκείνη την περίοδο) των διδακτορικών προγραμμάτων στην Ελλάδα και γενικότερα της κατάστασης που επικρατούσε και επικρατεί στα ελληνικά πανεπιστήμια. Σκεφτόμουν πολύ περισσότερο το να βγω στην αγορά εργασίας.

‘Ήρθα στην Κύπρο το καλοκαίρι του 2005 για να υπηρετήσω στην Εθνική Φρουρά, καθώς κατέχω την κυπριακή και την ελληνική υπηκοότητα, για 6 μήνες ως επαναπατρισθής. Παράλληλα προετοίμαζα το έδαφος για την εξεύρεση εργασίας με στόχο να μείνω μόνιμα πλέον στην Κύπρο. Μεγάλο ρόλο σε αυτό έπαιξε αναμφίβολα η σύζυγος μου Μαρία, που είναι Κύπρια και με την οποία είχαμε γνωριστεί όταν σπουδάζαμε μαζί στην Πάτρα.

Μετά το απόλυσή μου από το στρατό μου δόθηκε η ευκαιρία να εργαστώ ως μεταπτυχιακός ερευνητής στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών του Παν. Κύπρου στα πλαίσια ενός ευρωπαϊκού προγράμματος υπό την καθοδήγηση του αναπληρωτή καθηγητή Χρ. Παναγιώτου.

Μετά το τέλος του ερευνητικού προγράμματος αξιοποιήσαμε την τεχνογνωσία που απέκτησα και καταθέσαμε αίτηση για χρηματοδότηση των διδακτορικών μου σπουδών από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ). Η αίτηση έγινε δεκτή και ξεκίνησα το διδακτορικό μου το 2006, το οποίο συνεχίζω μέχρι σήμερα.

Πόσο επώδυνος ήταν αυτός ο δρόμος ? Τι θα κάνατε διαφορετικά ή τι θα επαναλαμβάνατε αν ξαναρχίζατε από την αρχή?
Δεν θα τον χαρακτήριζα ιδιαίτερα επώδυνο αν και σίγουρα η διαδικασία των Πανελλήνιων Εξετάσεων ήταν αρκετά δύσκολη και απαιτητική.
Δε θα άλλαζα απολύτως τίποτα. Πέρα από το ότι δε μου αρέσουν οι υποθέσεις, θεωρώ ότι οι σωστές επιλογές που έκανα σε διάφορες φάσεις της ζωής μου, αλλά κυρίως οι λανθασμένες, είναι αυτές που διαμόρφωσαν την προσωπικότητά μου και καθόρισαν όσα έχω πετύχει μέχρι σήμερα επαγγελματικά ή προσωπικά – και είμαι απόλυτα ικανοποιημένος με αυτά, οπότε επικεντρώνομαι στο μέλλον.

Λίγα λόγια για το ΚΟΙΟΣ, την ομάδα και τις επιδιώξεις της?
Το Ερευνητικό Κέντρο Ευφυών Συστημάτων και Δικτύων Κοίος – όπως είναι το πλήρες όνομά του – ιδρύθηκε πριν λίγα χρόνια και υπάγεται στην Πολυτεχνική Σχολή του Παν. Κύπρου. Πρόκειται για ένα διεπιστημονικό περιβάλλον που απαρτίζεται από αρκετά μέλη του ακαδημαϊκού προσωπικού του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών, μεταδιδακτορικούς ερευνητές, υποψήφιους διδάκτορες, μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς φοιτητές, καθώς και το απαραίτητο διοικητικό προσωπικό. Το Κοίος προσβλέπει στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και μεθοδολογιών της πληροφορίας και των τηλεπικοινωνιών με απώτερο στόχο την εφαρμογή τους στην παρακολούθηση, τον έλεγχο και τη βελτίωση κρίσιμων υποδομών και πόρων ζωτικής σημασίας, όπως είναι τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεπικοινωνιών, υδροδότησης, μεταφορών κτλ.

Πώς έφτασες στο ΚΟΙΟΣ, συγκυρία ή επιδίωξη?
Η μετάβαση στο Κοίος έγινε εντελώς συγκυριακά με την έννοια ότι όλοι οι υποψήφιοι διδάκτορες του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών οι οποίοι έχουν ακαδημαϊκό σύμβουλο που είναι μέλος του Κοίος εντάχθηκαν άμεσα στο ανθρώπινο δυναμικό του κέντρου. Πρόσφατα οι περισσότεροι υποψήφιοι διδάκτορες μεταφερθήκαμε στις νέες εγκαταστάσεις του Κοίος στο Πλατύ Αγλαντζιάς, κάτι που έχει συμβάλει στην ενδυνάμωση του ερευνητικού υπόβαθρου καθενός ξεχωριστά και στην προώθηση των κοινών ερευνητικών προσπαθειών και δραστηριοτήτων.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη σας επιτυχία, και γιατί;
Θεωρώ πως η μεγαλύτερή μου επιτυχία ήταν ότι κατάφερα να εκπληρώσω όσους στόχους είχα μέχρι σήμερα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά και να μπορώ πλέον να θέτω τους επόμενους, διατηρώντας ταυτόχρονα μία ισορροπία στην προσωπική μου ζωή με δραστηριότητες που με γεμίζουν και χωρίς να διαταράσσω τις σχέσεις μου με τους γονείς μου, τους φίλους μου ή την οικογένειά μου. Για μένα είναι πολύ σημαντική η ομοιόμορφη κατανομή των σωματικών και ψυχικών αποθεμάτων σε όλους τους τομείς της ζωής μου. Προσωπικά η αριστεία σε ένα μόνο τομέα, πχ επαγγελματικό, δε μου λέει απολύτως τίποτα αν έχω θυσιάσει όλα τα υπόλοιπα.
Αν έπρεπε να διαλέξω ένα γεγονός, αν και δεν θα το χαρακτήριζα ακριβώς επιτυχία, αυτό είναι η συνέντευξη που είχαμε πάρει μαζί με το συνάδελφο μου στο Κοίος Δ. Ηλιάδη από τον καθηγητή θεωρητικής πληροφορικής στο Berkley Χρ. Παπαδημητρίου, που είναι από τους πιο σημαντικούς επιστήμονες στον τομέα της πληροφορικής. Η συνέντευξη είναι διαθέσιμη εδώ 

Ποία η πορεία μέχρι αυτή την εξειδίκευση? Πώς λειτούργησαν οι συγκυρίες για να αφοσιωθείτε σε αυτό το αντικείμενο?
Κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών μου απέκτησα το απαραίτητο υπόβαθρο στις ασύρματες τηλεπικοινωνίες και τα δίκτυα. Στη συνέχεια στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος, στο οποίο απασχολήθηκα ερευνητικά για 2 χρόνια, εμβάθυνα στις διαφορετικές τεχνολογίες και μεθοδολογίες για τον εντοπισμό του χρήστη όταν η χρήση του GPS (αυτόνομη συσκευή ή ενσωματωμένο πλέον σε πληθώρα φορητών συσκευών όπως smartphones, tablets κτλ) δεν είναι δυνατή, λόγω της αποκοπής των δορυφορικών σημάτων εντός των κτιρίων, ή επιθυμητή, λόγω κυρίως της μεγάλης κατανάλωσης της μπαταρίας που επιφέρει η χρήση του.

Σε ποιο τομέα αφιερώνεται το ερευνητικό σας έργο?
Η ερευνητική μου δραστηριότητα στα πλαίσια του διδακτορικού μου επικεντρώνεται στις τεχνολογίες και μεθόδους εντοπισμού της θέσης του χρήστη, σε εσωτερικούς χώρους όπου το GPS δεν είναι διαθέσιμο, για την υποστήριξη τοποθεσιακά εξαρτημένων υπηρεσιών (Location Based Services – LBS). Αυτό επιτυγχάνεται για παράδειγμα με την αξιοποίηση μετρήσεων από υφιστάμενα ασύρματα δίκτυα επικοινωνίας που είναι εγκατεστημένα σε αεροδρόμια, εμπορικά κέντρα κτλ.  (Για περισσότερες πληροφορίες επισκευθείτε την προσωπική σελίδα του Χρίστου http://www2.ucy.ac.cy/~laoudias/index.html)

Μία μικρή περιγραφή/κριτική σε ότι αφορά την έρευνα που επιτελείται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου? Τι είναι θετικό αλλά και τι αρνητικό?
Σε γενικές γραμμές η έρευνα που επιτελείται στο Παν. Κύπρου είναι υψηλού επιπέδου τηρουμένων πάντα των αναλογιών. Είναι ο πρώτος ερευνητικός φορέας στην Κύπρο βάση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων στα οποία συμμετέχει ή συντονίζει, ενώ παράλληλα είναι σε αρκετά υψηλή θέση συνολικά στον ευρωπαϊκό χώρο. Στα θετικά στοιχεία συγκαταλέγονται οι εγκαταστάσεις και οι υποδομές του, που δεν τις συναντάς εύκολα σε άλλο ερευνητικό οργανισμό εντός Κύπρου, και φυσικά το ανθρώπινο δυναμικό, ακαδημαϊκό και ερευνητικό, που είναι διεθνώς αναγνωρισμένο σε πολλούς τομείς καθώς και το διοικητικό προσωπικό, που είναι άρτια καταρτισμένο. Στα αρνητικά θα έβαζα οπωσδήποτε τη γραφειοκρατία η οποία δυσκολεύει και πολλές φορές επιβραδύνει την ερευνητική διαδικασία, π.χ. αγορά εξοπλισμού ή λογισμικού.

Πώς κρίνετε την έρευνα στην Κύπρο γενικά? Τι θεωρείτε θετικό και τι αρνητικό?
Η έρευνα στην Κύπρο αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο, αν αναλογιστεί κανείς ότι είναι ένας τομέας της κυπριακής οικονομίας που αναπτύσσεται ουσιαστικά τις τελευταίες 2 δεκαετίες, καθώς οι προτεραιότητες του κράτους ήταν και καλώς εξακολουθούν να είναι βέβαια ο τουρισμός και οι υπηρεσίες γενικά, αλλά κυρίως οι τραπεζικές. Το πολύ θετικό είναι ότι ως χώρα έχουμε από τα υψηλότερα ποσοστά ανθρώπων με πανεπιστημιακή μόρφωση σε αναλογία πληθυσμού παγκόσμια. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε την πρώτη ύλη, που είναι και το σημαντικότερο για έρευνα υψηλού επιπέδου, αλλά χρειάζεται να τους παρέχουμε ως κράτος τις κατάλληλες υποδομές και διευκολύνσεις ώστε να απασχοληθούν ερευνητικά στην Κύπρο και όχι στο εξωτερικό. Αυτό βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου, π.χ. με την ίδρυση νέων ερευνητικών κέντρων. Από την άλλη πλευρά η Κύπρος επενδύει στην έρευνα ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά επί του ΑΕΠ στην έρευνα συγκριτικά με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Θεωρώ ότι στις σημερινές συνθήκες της οικονομικής ύφεσης, όπου όλες οι χώρες επενδύουν στην έρευνα και ιδιαίτερα στις νέες τεχνολογίες, η Κύπρος δεν έχει το δικαίωμα απλά να συμμετέχει σε αυτό τον αγώνα δρόμου, αλλά πρέπει να διακριθεί. Δυστυχώς, έχω την αίσθηση ότι η πολιτεία αντιλαμβάνεται τα κονδύλια προς την έρευνα περισσότερο ως σπατάλη, που πρέπει να μειωθεί η να παγώσει ανάλογα με τις συγκυρίες, παρά ως επένδυση που θα αποφέρει μελλοντικά έσοδα στο κράτος και θα εξασφαλίσει τις επόμενες γενιές. Επίσης θεωρώ πολύ αρνητικό το γεγονός ότι ως κράτος δεν υπάρχει ξεκάθαρη στρατηγική για την έρευνα. Υπάρχει μια λογική να ισοκατανέμονται οι διαθέσιμοι κρατικοί πόροι σε όλα ανεξαιρέτως τα ερευνητικά πεδία, πχ όπως γίνεται με τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται μέσω του ΙΠΕ, ενώ θα έπρεπε να δίνεται προτεραιότητα και μεγαλύτερα κονδύλια σε τομείς που ως χώρα έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των υπόλοιπων χωρών, π.χ. στα φωτοβολταϊκά και γενικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, χωρίς φυσικά να εκμηδενίσουμε τα κονδύλια που διαθέτουμε στους υπόλοιπους τομείς. Κάτι ακόμη που δείχνει την έλλειψη ερευνητικής κουλτούρας στην Κύπρο είναι η μεγάλη διαφορά που υπάρχει στους μισθούς των ερευνητών σε σχέση με τους υπάλληλους του δημόσιου και του τραπεζικού τομέα. Αυτό δυστυχώς αναγκάζει πολλούς αξιόλογους ερευνητές να εγκαταλείψουν αργά ή γρήγορα την έρευνα και να στραφούν στην «ασφάλεια» του δημοσίου. Κάτι τελευταίο που κατά τη γνώμη μου επηρεάζει έμμεσα την έρευνα έχει να κάνει με τον – δυστυχώς ανύπαρκτο – επαγγελματικό προσανατολισμό των μαθητών σε μικρές ηλικίες. Μου προξενεί πραγματικά μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι πολλοί από τους καλύτερους απόφοιτους των λυκείων, δηλ. οι καλύτεροι μαθητές με πολλές προοπτικές να στελεχώσουν μελλοντικά το επιστημονικό δυναμικό του τόπου, έχουν ως πρώτη επιλογή τους να γίνουν δάσκαλοι. Δεν υποτιμώ σε καμία περίπτωση το λειτούργημα του δασκάλου, αλλά θεωρώ ότι με αυτό τον τρόπο δεν αξιοποιούμε τις δυνατότητες που έχουν πολλοί νέοι διοχετεύοντας τους στην έρευνα.

 
Και λίγο σε προσωπικό ύφος: Τα ενδιαφέροντα σας, τα βιβλία που διαβάζετε και η μουσική που ακούεις?
Προσπαθώ να εκμεταλλεύομαι τον ελεύθερο χρόνο μου κάνοντας διάφορες δραστηριότητες που με φέρνουν σε επαφή με τη φύση όπως ιστιοπλοΐα, καταδύσεις, ποδηλασία και το χειμώνα σκι. Δε θα χαρακτήριζα τον εαυτό μου βιβλιοφάγο και δε ξοδεύω πολλές ώρες για να διαβάζω λογοτεχνικά βιβλία. Συνήθως προτιμώ βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης για διάφορα θέματα, π.χ. το σύμπαν και η κοσμολογία, και επιστημονικά μυθιστορήματα που περιστρέφονται γύρω από τις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά. Γενικά ακούω διάφορα είδη μουσικής ανάλογα με την ώρα, την παρέα ή τη διάθεσή μου. Δεν αποκλείω κάποιο είδος γιατί θεωρώ ότι κάθε είδος μουσικής έχει κάτι να μου προσφέρει είτε με το ρυθμό, είτε με το στίχο του. Τα αγαπημένα μου είδη πάντως είναι η ηλεκτρονική και η ροκ μουσική, είτε ελληνική είτε ξένη.

Ποίοι ήταν οι άνθρωποι που έπαιξαν το πιο σημαντικό ρόλο στη ζωή σας την προσωπική και επαγγελματική?
Σίγουρα τον πιο σημαντικό ρόλο στην προσωπική μου ζωή έπαιξαν οι γονείς μου, ίσως λίγο περισσότερο η μητέρα μου που ήταν περισσότερες ώρες κοντά μου, στους οποίους οφείλω σε μεγάλο βαθμό αυτό που είμαι σήμερα ως άνθρωπος. Και σίγουρα η σύζυγος μου είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μου, που με επηρέασε και επαγγελματικά με την έννοια ότι αναζήτησα το εργασιακό μου μέλλον στην Κύπρο – και όχι στην Ελλάδα – για να είμαστε μαζί. Βλέποντας τώρα μετά από 6 χρόνια ήταν σίγουρα η σωστή επιλογή. Καθαρά επαγγελματικά σημαντικό ρόλο έπαιξε σίγουρα και ο ακαδημαϊκός μου σύμβουλος Δρ. Χρίστος Παναγιώτου που πίστεψε στις δυνατότητες μου και μου έδωσε την ευκαιρία να διεξάγω την έρευνα μου στο Παν. Κύπρου.

Κλείνοντας ένα μήνυμα στους νέους ανθρώπους που ξεκινούν σήμερα τη ακαδημαϊκή τους πορεία ή προβληματίζονται για τα απόμενα βήματα μετά το Λύκειο?
Να βασιστούν πρώτα στο ένστικτο τους για να επιλέξουν το ακαδημαϊκό ή επαγγελματικό τομέα που θα ακολουθήσουν, δηλ. αυτό που τους αρέσει ή έχουν ιδιαίτερη κλίση, και μετά στις οικονομικές απολαβές ή την κοινωνική αναγνώριση. Ο τόπος έχει γεμίσει γιατρούς, δικηγόρους, δασκάλους, λογιστές κτλ και ήδη τα σημάδια της ανεργίας έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στην κυπριακή πραγματικότητα. Οι νέοι οφείλουμε να δημιουργήσουμε εμείς το μέλλον που θέλουμε για τον εαυτό μας χωρίς να αυτοπεριοριζόμαστε στις επιλογές που είναι διαθέσιμες στην αγορά εργασίας αυτή τη στιγμή ή αρεστές στον κοινωνικό μας περίγυρο.